Βασικές Εκπαιδευτικές Αρχές στη Σχολική Αίθουσα για Παιδιά με ΔΕΠ-Υ

Οι εκπαιδευτικοί κάθε βαθμίδας οφείλουμε να βοηθήσουμε τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ να μάθουν να ακολουθούν τους κανόνες και τον ρυθμό της τάξης. Ο ρόλος του δασκάλου είναι πολύ σημαντικός καθώς μπορεί να δημιουργήσει ένα περιβάλλον μέσα στο οποίο όλοι οι μαθητές μπορούν να διδαχθούν.

Οργάνωση μαθησιακού περιβάλλοντος

1. Τοποθετούμε το παιδί μακριά από παράθυρα, πόρτες και από παιδιά με προβλήματα συμπεριφοράς.
2. Δημιουργούμε χώρους υψηλής ασφάλειας (παράθυρα, πρίζες σκάλες κτλ), ώστε να αποφύγουμε τραυματισμούς.
3. Δημιουργούμε ήσυχη γωνιά, όπου το παιδί θα μπορεί να μένει μακριά από ερεθίσματα και να ηρεμεί.
4. Απομακρύνουμε τα πολλά ερεθίσματα απ' το οπτικό πεδίο του μαθητή (αφίσες, βιβλία, ζωγραφιές κτλ)

Βασικές Αρχές

1. Σαφείς και σύντομες οδηγίες.
2. Προσαρμογή των προσδοκιών στις φυσικές ανάγκες του παιδιού.
3. Βοήθεια στην προσωπική οργάνωση χώρου.
4. Αναγνώριση και διοχέτευση κινητικής ενέργειας.
5. Επικοινωνία με κάρτες.
6. Εμπλοκή σε όλες τις δραστηριότητες και συμμετοχή σε ομαδικές δραστηριότητες.
7. Προετοιμασία για κάθε αλλαγή. Προειδοποιούμε για εναλλαγή έντονης και ήρεμης φάσης δραστηριοτήτων.
8. Χρήση της συμβολικής αμοιβής, ενίσχυσης και τιμωρίας (κάρτες, αυτοκόλλητα κτλ).
9. Τήρηση κανόνων και ορίων.
10. Επίτευξη στόχων βήμα-βήμα.
11. Ανάδειξη θετικών στοιχείων του παιδιού.
12. Ευαισθητοποιούμε τα παιδιά της τάξης για τις δυσκολίες του παιδιού.
13. Είμαστε σε συνεχή επικοινωνία με τους γονείς και λειτουργούμε σαν ομάδα.
14. Ενημερώνουμε τους γονείς για τις τεχνικές που εφαρμόζουμε. 

Ζωή Δαμοπούλου

Ειδική Παιδαγωγός (MA)

Πώς αντιμετωπίζουμε τα ψέματα των παιδιών με ΔΕΠΥ

Είναι συχνό φαινόμενο τα παιδιά με Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητα να λένε ψέματα, κυρίως για να καλύψουν λάθη που έχουν κάνει. Η χαμηλή αυτοεκτίμηση και η παρορμητικότητα είναι οι αιτίες που τα παιδιά με ΔΕΠΥ παραποιούν πιο συχνά την αλήθεια. Οι γονείς συχνά δυσκολεύονται να διαχειριστούν τα ψέματα των παιδιών και οδηγούνται σε εντάσεις και τιμωρίες.

Αφήνουμε την απειλή της τιμωρίας

Η απειλή της τιμωρίας ενισχύει τα ψεύτικα σενάρια που δημιουργούνται για να συγκαλύψουν μια αθέμιτη πράξη, καθώς δημιουργείται φόβος και το παιδί αντιλαμβάνεται την τιμωρία ως μέσο εκδίκησης. Αντίθετα, οι γονείς που δεν χρησιμοποιούν την τιμωρία αλλά την επικοινωνία και το διάλογο, χτίζουν με το παιδί μια σχέση εμπιστοσύνης και ασφάλειας. Με αυτόν τον τρόπο, το παιδί μαθαίνει τι είναι σωστό και θα είναι σε θέση να γνωρίζει τις φυσικές συνέπειες των πράξεων του. Για παράδειγμα, αν δεν έκανε κάποια άσκηση για το σχολείο θα πρέπει να την ετοιμάσει για την επόμενη μέρα ή αν λερώσει το γραφείο του με μπογιές θα πρέπει να το καθαρίσει.

Ας δώσουμε το καλό παράδειγμα

Τα παιδιά μιμούνται συμπεριφορές. Επομένως, πρέπει εμείς οι ίδιοι να δίνουμε το καλό παράδειγμα στα παιδιά μας. Θα πρέπει να αντιμετωπίζουμε με ειλικρίνεια και θάρρος τις δυσκολίες και να μη χρησιμοποιούμε ψέματα για να βγούμε από μια άβολη κατάσταση.

Επιβράβευση της ειλικρίνειας

Όταν το παιδί αντιμετωπίσει με θάρρος και ειλικρίνεια μια δύσκολη κατάσταση πρέπει να το επιβραβεύουμε. Με κάθε ευκαιρία τονίζουμε τη σημασία της ανάληψης των πράξεων μας και επικροτούμε την προσπάθεια του.

Εξηγούμε τα μειονεκτήματα

Το ψέμα μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στις διαπροσωπικές σχέσεις του παιδιού με φίλους και δασκάλους. Εξηγούμε στο παιδί τα μειονεκτήματα και τις συνέπειες που μπορούν να φέρουν τα ψέματα, καθώς και το πως νιώθουν οι άλλοι. Μια κοινωνική ιστορία θα βοηθούσε το παιδί να αποκτήσει ενσυναίσθηση.

Ευκαιρία επανεξέτασης της απάντησης

Ενθαρρύνουμε το παιδί να σκεφτεί πριν μιλήσει δίνοντας του χρόνο. Αν δώσει σαν απάντηση μια φανταστική ιστορία ζητείστε του να το ξανασκεφτεί. Μπορείτε να του ζητήσετε πιο συγκεκριμένα να σας πει τι πραγματικά έγινε και αν θέλει μετά να ζωγραφίσει κάτι 

φανταστικό.

 Ζωή Δαμοπούλου 

Ειδική Παιδαγωγός (ΜA)

Ασκήσεις για ενίσχυση προσοχής και συγκέντρωσης

Όταν χρησιμοποιούμε τον όρο προσοχή, εννοούμε την ικανότητα του ατόμου να εστιάζει και να συγκεντρώνεται σε ένα ερέθισμα για συγκεκριμένο διάστημα. Η αδυναμία συγκέντρωσης αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα στην μαθησιακή διαδικασία, καθώς ο μαθητής δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του σχολείου. Παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες και ΔΕΠΥ αφαιρούνται κατά τη διάρκεια του μαθήματος και της μελέτης στο σπίτι με αποτέλεσμα να μην ολοκληρώνουν  εργασίες και δραστηριότητες. Μέσα από ασκήσεις μπορούμε να αφυπνίσουμε την προσοχή και τη συγκέντρωση των παιδιών. Ο στόχος σε όλες τις δραστηριότητες είναι να ολοκληρώνονται ανεξάρτητα από τον αριθμό των διαλειμμάτων που θα χρειαστεί το παιδί.

• ·         Ζητάω απ’ το παιδί να βάλει σε σειρά ως μοτίβο τα counting rods. Φτιάχνουμε το μοτίβο με διαφορετικά χρώματα ώστε το παιδί να τα αντιγράψει.
• ·         Παίζουμε χαλασμένο τηλέφωνο. Μιλάμε ψιθυριστά και το παιδί επαναλαμβάνει.
• ·         Φτιάχνουμε μια κάρτα με ένα STOP. Ζητάμε απ’ το παιδί να τρέξει στο δωμάτιο και μόλις σηκώσουμε την κάρτα πρέπει να σταματήσει.
• ·         Αφήνουμε πάνω στο τραπέζι έναν μαρκαδόρο, μια ξυλομπογιά και ένα μολύβι. Τα κρύβουμε και του ζητάμε να τα βάλει με την ίδια σειρά.
• ·         Βοηθητικά θα φανούν παιχνίδια παρατηρητικότητας όπως είναι το σκόρ4, παζλ, dobble κ.α. (σημαντικό είναι να καταγράφουμε το χρόνο που αφιερώνει το παιδί στο παιχνίδι και να προσπαθούμε να αυξάνεται σταδιακά)
• ·         Σε μικρότερες ηλικίες βοηθητικοί είναι οι λαβύρινθοι. Δεν ξεχνάμε να αυξάνουμε το βαθμό δυσκολίας.
• ·         Δεν ξεχνάμε να κάνουμε εναλλαγές και με κινητικά παιχνίδια, ιδέες θα βρείτε στο άρθρο Κινητικά παιχνίδια για ενίσχυση της προσοχής σε παιδιά με ΔΕΠΥ

Οι ασκήσεις λειτουργούν υποστηρικτικά και όχι ως πρόγραμμα ολοκληρωμένης παρέμβασης. Η αξιολόγηση από ειδικό θα βοηθήσει να δημιουργηθεί ένα εξατομικευμένο, θεραπευτικό πρόγραμμα βασισμένο στις ανάγκες του παιδιού σας.

Ζωή Δαμοπούλου

Ειδική Παιδαγωγός(MA)

Πώς να αντιμετωπίσουμε τις Διαταραχές Ύπνου στα παιδιά με ΔΕΠΥ

Πολλά παιδιά με ΔΕΠΥ παρουσιάζουν Διαταραχές Ύπνου. Ο ύπνος τους είναι ανεπαρκής και κακής ποιότητας, το γεγονός αυτό παρατηρείται από τη βρεφική ηλικία. Τα παιδιά με ΔΕΠΥ δυσκολεύονται να κοιμηθούν το βράδυ και να ξυπνήσουν το πρωί, κοιμούνται λιγότερο και εμφανίζουν περισσότερες ενοχλήσεις κατά τη διάρκεια του ύπνου. Οι δυσκολίες αυτές τους δημιουργούν υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας και τα καθιστούν λιγότερο αποδοτικά στις δραστηριότητες τους.

Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν στη βελτίωση της ποιότητας του ύπνου. Αρχικά, μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα οργανωμένο πρόγραμμα το οποίο θα ακολουθούμε με συνέπεια. Η ρουτίνα δημιουργεί ασφάλεια στο παιδί και μειώνει τα επίπεδα του άγχους. Το παιδί έχοντας μια λίστα καθηκόντων είναι προετοιμασμένο για όλες τις δραστηριότητες και τις υποχρεώσεις που έχει κατά τη διάρκεια της ημέρας. Επομένως, φτάνοντας στο τέλος της λίστας προετοιμάζεται και για την ώρα του ύπνου.

Επιπλέον, η φυσική δραστηριότητα έχει μεγάλη σημασία για την ποιότητα του ύπνου, αφού τον κάνει πιο αναζωογονητικό και ποιοτικό. Η άσκηση βοηθά στην σωματική εκτόνωση του παιδιού και στον καλύτερο έλεγχο των κινήσεων.

Τέλος, αξίζει να αναφερθεί ότι η μουσική είναι ένας καλός σύμμαχος. Βάζοντας κλασική μουσική στα παιδιά μπορούμε να φτιάξουμε ένα χαλαρωτικό περιβάλλον που να τα προετοιμάσει για τον ύπνο. Η μουσική μπορεί να απαλύνει το άγχος και να ενισχύσει τις θετικές σκέψεις.

Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε πόσο σημαντικό είναι να κοιμούνται τα παιδιά σωστά. Ο σωστός ύπνος είναι απαραίτητη προϋπόθεση της καλής υγείας. Η σωματική, ψυχική και κοινωνική ευεξία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ποσότητα και την ποιότητα του. Επίσης, η μνήμη και η συγκέντρωση, ενισχύονται με τον ύπνο , καθώς είναι η κυριότερη διαδικασία παγίωσης της μνήμης. Επομένως, είναι ένας τρόπος να ενισχυθεί η ικανότητα μάθησης και η αποδοτικότητα του παιδιού σε δραστηριότητες.

Ζωή Δαμοπούλου

Ειδική Παιδαγωγός(MA)

Κινητικά παιχνίδια για ενίσχυση της προσοχής σε παιδιά με ΔΕΠΥ

Το παιχνίδι έχει σημαντικό ρόλο στη σωματική, την ψυχοσυναισθηματική, την κοινωνική και τη γνωστική ανάπτυξη του παιδιού. Με το παιχνίδι τα παιδιά εκφράζονται, μαθαίνουν, διασκεδάζουν και εκτονώνονται. Τα κινητικά παιχνίδια είναι ένας έξυπνος τρόπος για την ενίσχυση της προσοχής και της συγκέντρωσης, ειδικά για παιδιά με Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητα.

Παιχνίδι με μπάλα: Δίνουμε οδηγίες ενώ  πετάμε την μπάλα.Το παιδί επαναλαμβάνει τις οδηγίες όταν μας πετάει πίσω την μπάλα. Με τον τρόπο αυτό γίνεται εξάσκηση της βραχυπρόθεσμης μνήμης. Το παιδί πρέπει να μένει συγκεντρωμένο στην ακουστική πληροφορία και να την ανακαλέσει άμεσα από τη μνήμη του.

Παιχνίδι «Ακίνητος!»: Το παιδί περπατάει και όταν ακούσει «Ακίνητος» θα πρέπει να μείνει στην ίδια θέση για 10 δευτερόλεπτα. Όταν τελειώσει ο χρόνος πρέπει να καταγράψει τα αντικείμενα που παρατήρησε.

«Το μυστικό του  βάζου» :Βάζουμε μέσα σε βάζα διάφορα υλικά π.χ. αλεύρι, ζάχαρη, άμμο κ.α. Κρύβουμε μέσα αντικείμενα και το παιδί πρέπει να τα βρει.

Παιχνίδι «Η λέξη αρχίζει»: Πετάμε την μπάλα στο παιδί λέγοντας ένα γράμμα, το παιδί μας την πετάει πίσω λέγοντας μια λέξη που ξεκινάει με το γράμμα. Το ίδιο μπορούμε να κάνουμε δίνοντας του κατηγορίες επαγγελμάτων, φαγητών, ζώων κ.α.

Παιχνίδι«Ζώα και μαρκαδόροι»: Παίρνουμε 3 μαρκαδόρους και δίνουμε σε κάθε έναν το όνομα ενός ζώου. Κάθε φορά που σηκώνουμε έναν μαρκαδόρο το παιδί πρέπει να μιμηθεί τις κινήσεις του αντίστοιχου ζώου. Το παιδί θα πρέπει να ανακαλέσει από τη μνήμη του ποιο χρώμα αντιστοιχεί σε κάθε ζώο αλλά και να προσέχει ταυτόχρονα ποιο χρώμα έχουμε σηκώσει.

Ζωή Δαμοπούλου

Ειδική Παιδαγωγός (MA)

Τι είναι η ΔΕΠΥ;

Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) είναι μια από τις πιο κοινές διαταραχές της παιδικής ηλικίας και μπορεί να διαρκέσει μέχρι και την ενήλικη ζωή. Τα βασικά συμπτώματα είναι η δυσκολία στη συγκέντρωση και στην προσοχή, η υπερκινητικότητα και η δυσκολία στον έλεγχο της συμπεριφοράς. Τα συμπτώματα της διάσπασης της προσοχής αλλάζουν μορφή ανάλογα με το αναπτυξιακό επίπεδο του ατόμου. Τα συμπτώματα της υπερκινητικότητας και της παρορμητικότητας συνήθως υποχωρούν κατά την περίοδο της εφηβείας.

Οι σύγχρονες θεραπευτικές παρεμβάσεις μπορούν να περιορίσουν σημαντικά πολλά συμπτώματα, ωστόσο δεν υπάρχει ίαση. Με τα νέα διαγνωστικά εργαλεία μπορεί να γίνει αποτελεσματικότερη πρόληψη, ενώ η πρώιμη παρέμβαση μπορεί να βοηθήσει σημαντικά το παιδί να πετύχει στο σχολείο και να ελέγχει τη συμπεριφορά του.

Ζωή Δαμοπούλου

Ειδική Παιδαγωγός