Μαθαίνοντας την ορθογραφία στο σπίτι

Η εκμάθηση της ορθογραφίας στο σπίτι συχνά προκαλεί στο παιδί άγχος και πίεση. Πώς θα μπορούσε να γίνει πιο εύκολη αυτή η διαδικασία; Παρακάτω παρουσιάζεται μια σειρά βημάτων που βοηθά στη μελέτη της ορθογραφίας και μπορεί να βοηθήσει και τους μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες.

• Το παιδί διαβάζει δυνατά την πρόταση που έχει για αντιγραφή και ορθογραφία, στη συνέχεια γράφει την αντιγραφή και διορθώνει μόνο του τα λάθη.

• Όταν υπαγορεύει ο γονέας την ορθογραφία, θα πρέπει να υπάρχει ησυχία στον χώρο μελέτης, ώστε να μπορεί το παιδί να ακούει και να παραμένει συγκεντρωμένο.

• Μόλις τελειώσει η διαδικασία, ελέγχει μόνο του τα λάθη. Τα εντοπίζει και τα υπογραμμίζει.

• Αντιγράφει τις λέξεις που είχε λάθος με μεγάλα γράμματα και βάζει χρώμα στο λάθος

• Ο γονέας και το παιδί μπορούν να ζωγραφίσουν κάτι αστείο πάνω στο γράμμα που  το δυσκολεύει.

• Η λέξη με το λάθος μπορεί να γίνει puzzle και το παιδί να πρέπει να βάλει τα γράμματα στη σωστή σειρά. Φυσικά, μπορεί να γίνει και παιχνίδι, όπως είναι η κρεμάλα κ.α.

• Ένα υλικό που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να φτιάξει το παιδί τη λέξη χωρίς να την ξαναγράψει, είναι η πλαστελίνη.  Επιπλέον, η δραστηριότητα αυτή ενισχύει τον οπτικο-κινητικό συντονισμό και την αντίληψη των γραμμάτων.

• Η ορθογραφία χρειάζεται συχνές επαναλήψεις! Για να μη χρειαστεί το παιδί να τη γράψει άπειρες φορές και να γίνει μια βαρετή διαδικασία, μπορούμε να βάλουμε σε έναν δίσκο ζάχαρη/αλεύρι/άμμο και να τη σχηματίσει με το χέρι του.

Αφήστε τη φαντασία σας ελεύθερη και φτιάξτε διασκεδαστικές ασκήσεις για το παιδί! Ας κάνουμε τη μελέτη στο σπίτι μια ευχάριστη διαδικασία!

Ζωή Δαμοπούλου

Ειδική Παιδαγωγός (MA)

Βασικές Εκπαιδευτικές Αρχές στη Σχολική Αίθουσα για Παιδιά με ΔΕΠ-Υ

Οι εκπαιδευτικοί κάθε βαθμίδας οφείλουμε να βοηθήσουμε τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ να μάθουν να ακολουθούν τους κανόνες και τον ρυθμό της τάξης. Ο ρόλος του δασκάλου είναι πολύ σημαντικός καθώς μπορεί να δημιουργήσει ένα περιβάλλον μέσα στο οποίο όλοι οι μαθητές μπορούν να διδαχθούν.

Οργάνωση μαθησιακού περιβάλλοντος

1. Τοποθετούμε το παιδί μακριά από παράθυρα, πόρτες και από παιδιά με προβλήματα συμπεριφοράς.
2. Δημιουργούμε χώρους υψηλής ασφάλειας (παράθυρα, πρίζες σκάλες κτλ), ώστε να αποφύγουμε τραυματισμούς.
3. Δημιουργούμε ήσυχη γωνιά, όπου το παιδί θα μπορεί να μένει μακριά από ερεθίσματα και να ηρεμεί.
4. Απομακρύνουμε τα πολλά ερεθίσματα απ' το οπτικό πεδίο του μαθητή (αφίσες, βιβλία, ζωγραφιές κτλ)

Βασικές Αρχές

1. Σαφείς και σύντομες οδηγίες.
2. Προσαρμογή των προσδοκιών στις φυσικές ανάγκες του παιδιού.
3. Βοήθεια στην προσωπική οργάνωση χώρου.
4. Αναγνώριση και διοχέτευση κινητικής ενέργειας.
5. Επικοινωνία με κάρτες.
6. Εμπλοκή σε όλες τις δραστηριότητες και συμμετοχή σε ομαδικές δραστηριότητες.
7. Προετοιμασία για κάθε αλλαγή. Προειδοποιούμε για εναλλαγή έντονης και ήρεμης φάσης δραστηριοτήτων.
8. Χρήση της συμβολικής αμοιβής, ενίσχυσης και τιμωρίας (κάρτες, αυτοκόλλητα κτλ).
9. Τήρηση κανόνων και ορίων.
10. Επίτευξη στόχων βήμα-βήμα.
11. Ανάδειξη θετικών στοιχείων του παιδιού.
12. Ευαισθητοποιούμε τα παιδιά της τάξης για τις δυσκολίες του παιδιού.
13. Είμαστε σε συνεχή επικοινωνία με τους γονείς και λειτουργούμε σαν ομάδα.
14. Ενημερώνουμε τους γονείς για τις τεχνικές που εφαρμόζουμε. 

Ζωή Δαμοπούλου

Ειδική Παιδαγωγός (MA)

Εναλλακτικοί τρόποι γραφής για τα παιδιά προσχολικής ηλικίας

Από μικρή ηλικία τα παιδιά θα πρέπει να έρθουν σε επαφή με τη γραφή. Από την ηλικία των 18 μηνών δίνουμε στα παιδιά μεγάλα χαρτιά και χρωματιστά μολύβια ώστε να εξοικειωθούν με τη γραφή. Στην πορεία, ακολουθούν ασκήσεις για την ωρίμανση του οπτικο-κινητικού συντονισμού και λεπτής κινητικότητας, ενώ δεν παραλείπουμε τις προγραφικές ασκήσεις. Οι προγραφικές ασκήσεις είναι σημαντικές για την εκμάθηση των γραμμάτων και των αριθμών, όμως δεν είναι πάντα ευχάριστες για τα παιδιά. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η μαθησιακή διαδικασία θα πρέπει να γίνεται από την αρχή με ευχάριστους και διασκεδαστικούς τρόπους. Ας δούμε λοιπόν κάποιους τρόπους που θα βοηθήσουν στην εκμάθηση των γραμμάτων και των αριθμών.

• ·        Ζητάμε απ’ το παιδί να φτιάξει το όνομα του με πλαστελίνη/ πηλό/ μαγνητικά γράμματα.

• ·        Σχηματίζουμε μαζί με το παιδί τα γράμματα βάζοντας μακαρόνια/ πέτρες/οδοντογλυφίδες στη σειρά.

• ·        Γράφουμε συλλαβές σε ένα χαρτί και του ζητάμε να αντιγράψει τα γράμματα με δαχτυλομπογιές. Αν το παιδί δυσκολεύεται, του ζητάμε να περάσει με χρώμα τα δικά μας γράμματα.

• ·        Φτιάχνουμε για το παιδί ένα παζλ γραμμάτων και του ζητάμε να το συναρμολογήσει. Μπορούμε να του ζητήσουμε να φτιάξει το όνομα του.

• ·        Τοποθετούμε ζάχαρη/αλεύρι/άμμο σε ένα ταψί και ζητάμε απ’ το παιδί να γράψει με τα δάχτυλα του.

Σε περίπτωση που παρατηρήσετε δυσκολίες θα ήταν χρήσιμο να επισκεφτείτε έναν ειδικό που θα εκτιμήσει εάν υπάρχει κάποια δυσκολία που χρήζει άμεσης παρέμβασης. Η πρώιμη παρέμβαση δίνει τα καλύτερα αποτελέσματα!

Ζωή Δαμοπούλου

Ειδική Παιδαγωγός (ΜA)

Πώς αντιμετωπίζουμε τα ψέματα των παιδιών με ΔΕΠΥ

Είναι συχνό φαινόμενο τα παιδιά με Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητα να λένε ψέματα, κυρίως για να καλύψουν λάθη που έχουν κάνει. Η χαμηλή αυτοεκτίμηση και η παρορμητικότητα είναι οι αιτίες που τα παιδιά με ΔΕΠΥ παραποιούν πιο συχνά την αλήθεια. Οι γονείς συχνά δυσκολεύονται να διαχειριστούν τα ψέματα των παιδιών και οδηγούνται σε εντάσεις και τιμωρίες.

Αφήνουμε την απειλή της τιμωρίας

Η απειλή της τιμωρίας ενισχύει τα ψεύτικα σενάρια που δημιουργούνται για να συγκαλύψουν μια αθέμιτη πράξη, καθώς δημιουργείται φόβος και το παιδί αντιλαμβάνεται την τιμωρία ως μέσο εκδίκησης. Αντίθετα, οι γονείς που δεν χρησιμοποιούν την τιμωρία αλλά την επικοινωνία και το διάλογο, χτίζουν με το παιδί μια σχέση εμπιστοσύνης και ασφάλειας. Με αυτόν τον τρόπο, το παιδί μαθαίνει τι είναι σωστό και θα είναι σε θέση να γνωρίζει τις φυσικές συνέπειες των πράξεων του. Για παράδειγμα, αν δεν έκανε κάποια άσκηση για το σχολείο θα πρέπει να την ετοιμάσει για την επόμενη μέρα ή αν λερώσει το γραφείο του με μπογιές θα πρέπει να το καθαρίσει.

Ας δώσουμε το καλό παράδειγμα

Τα παιδιά μιμούνται συμπεριφορές. Επομένως, πρέπει εμείς οι ίδιοι να δίνουμε το καλό παράδειγμα στα παιδιά μας. Θα πρέπει να αντιμετωπίζουμε με ειλικρίνεια και θάρρος τις δυσκολίες και να μη χρησιμοποιούμε ψέματα για να βγούμε από μια άβολη κατάσταση.

Επιβράβευση της ειλικρίνειας

Όταν το παιδί αντιμετωπίσει με θάρρος και ειλικρίνεια μια δύσκολη κατάσταση πρέπει να το επιβραβεύουμε. Με κάθε ευκαιρία τονίζουμε τη σημασία της ανάληψης των πράξεων μας και επικροτούμε την προσπάθεια του.

Εξηγούμε τα μειονεκτήματα

Το ψέμα μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στις διαπροσωπικές σχέσεις του παιδιού με φίλους και δασκάλους. Εξηγούμε στο παιδί τα μειονεκτήματα και τις συνέπειες που μπορούν να φέρουν τα ψέματα, καθώς και το πως νιώθουν οι άλλοι. Μια κοινωνική ιστορία θα βοηθούσε το παιδί να αποκτήσει ενσυναίσθηση.

Ευκαιρία επανεξέτασης της απάντησης

Ενθαρρύνουμε το παιδί να σκεφτεί πριν μιλήσει δίνοντας του χρόνο. Αν δώσει σαν απάντηση μια φανταστική ιστορία ζητείστε του να το ξανασκεφτεί. Μπορείτε να του ζητήσετε πιο συγκεκριμένα να σας πει τι πραγματικά έγινε και αν θέλει μετά να ζωγραφίσει κάτι 

φανταστικό.

 Ζωή Δαμοπούλου 

Ειδική Παιδαγωγός (ΜA)

Ασκήσεις για ενίσχυση προσοχής και συγκέντρωσης

Όταν χρησιμοποιούμε τον όρο προσοχή, εννοούμε την ικανότητα του ατόμου να εστιάζει και να συγκεντρώνεται σε ένα ερέθισμα για συγκεκριμένο διάστημα. Η αδυναμία συγκέντρωσης αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα στην μαθησιακή διαδικασία, καθώς ο μαθητής δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του σχολείου. Παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες και ΔΕΠΥ αφαιρούνται κατά τη διάρκεια του μαθήματος και της μελέτης στο σπίτι με αποτέλεσμα να μην ολοκληρώνουν  εργασίες και δραστηριότητες. Μέσα από ασκήσεις μπορούμε να αφυπνίσουμε την προσοχή και τη συγκέντρωση των παιδιών. Ο στόχος σε όλες τις δραστηριότητες είναι να ολοκληρώνονται ανεξάρτητα από τον αριθμό των διαλειμμάτων που θα χρειαστεί το παιδί.

• ·         Ζητάω απ’ το παιδί να βάλει σε σειρά ως μοτίβο τα counting rods. Φτιάχνουμε το μοτίβο με διαφορετικά χρώματα ώστε το παιδί να τα αντιγράψει.
• ·         Παίζουμε χαλασμένο τηλέφωνο. Μιλάμε ψιθυριστά και το παιδί επαναλαμβάνει.
• ·         Φτιάχνουμε μια κάρτα με ένα STOP. Ζητάμε απ’ το παιδί να τρέξει στο δωμάτιο και μόλις σηκώσουμε την κάρτα πρέπει να σταματήσει.
• ·         Αφήνουμε πάνω στο τραπέζι έναν μαρκαδόρο, μια ξυλομπογιά και ένα μολύβι. Τα κρύβουμε και του ζητάμε να τα βάλει με την ίδια σειρά.
• ·         Βοηθητικά θα φανούν παιχνίδια παρατηρητικότητας όπως είναι το σκόρ4, παζλ, dobble κ.α. (σημαντικό είναι να καταγράφουμε το χρόνο που αφιερώνει το παιδί στο παιχνίδι και να προσπαθούμε να αυξάνεται σταδιακά)
• ·         Σε μικρότερες ηλικίες βοηθητικοί είναι οι λαβύρινθοι. Δεν ξεχνάμε να αυξάνουμε το βαθμό δυσκολίας.
• ·         Δεν ξεχνάμε να κάνουμε εναλλαγές και με κινητικά παιχνίδια, ιδέες θα βρείτε στο άρθρο Κινητικά παιχνίδια για ενίσχυση της προσοχής σε παιδιά με ΔΕΠΥ

Οι ασκήσεις λειτουργούν υποστηρικτικά και όχι ως πρόγραμμα ολοκληρωμένης παρέμβασης. Η αξιολόγηση από ειδικό θα βοηθήσει να δημιουργηθεί ένα εξατομικευμένο, θεραπευτικό πρόγραμμα βασισμένο στις ανάγκες του παιδιού σας.

Ζωή Δαμοπούλου

Ειδική Παιδαγωγός(MA)

Άσκηση για την κατανόηση κειμένου

Παρατηρούμε συχνά ότι τα παιδιά κάνουν ανάγνωση ενός κειμένου αλλά δεν αντιλαμβάνονται το νόημα του. Το γεγονός αυτό μπορεί να οφείλεται είτε στην προσπάθεια που κάνουν για να διαβάσουν καλά το κείμενο (με αποτέλεσμα να χάνουν το νόημα), είτε στην έλλειψη προσοχής και συγκέντρωσης. Ας δούμε έναν τρόπο για εξάσκηση στην κατανόηση κειμένου.

Αρχικά, δίνουμε στο παιδί ένα κείμενο με γνώμονα το βαθμό δυσκολίας του. Ο μαθητής διαβάζει το κείμενο 2 φορές (στις μικρές ηλικίες και σε μαθητές με δυσαναγνωσία μπορούμε να τους το διαβάσουμε εμείς). Στη συνέχεια, του δίνουμε τις ερωτήσεις κατανόησης. Η κάθε ερώτηση είναι κυκλωμένη με διαφορετικό μαρκαδόρο. Δίνουμε στο παιδί χρωματιστά χαρτάκια και του ζητάμε να βάλει το σωστό χρώμα μέσα στο κείμενο, στο σημείο που βρίσκεται η απάντηση. Αν το παιδί βάλει το χαρτάκι δίπλα στη σωστή πρόταση, τότε την κυκλώνουμε και με τον μαρκαδόρο του ίδιου χρώματος. Τέλος, επιβραβεύουμε το παιδί για την προσπάθεια.

Στη συγκεκριμένη άσκηση ξεκινάμε με μικρής έκτασης κείμενα. Επίσης, στην αρχή είναι σημαντικό να γίνεται μόνο προφορικά και να μην χρειάζεται το παιδί να αντιγράψει την απάντηση. Ας κάνουμε τη μελέτη στο σπίτι μια ευχάριστη διαδικασία!

Ζωή Δαμοπούλου

Ειδική Παιδαγωγός(MA)

Παραγωγή Αφηγηματικού Λόγου - Τεχνική Φανταστικών Υποθέσεων

Συχνά, παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες παρουσιάζουν δυσκολίες στην παραγωγή αφηγηματικού λόγου. Ένας διασκεδαστικός τρόπος για την ενίσχυση του αφηγηματικού λόγου είναι η τεχνική των φανταστικών υποθέσεων. Τα παιδιά καλούνται να απαντήσουν σε ερωτήσεις με υποθετικά σενάρια και να περιγράψουν υποθετικές καταστάσεις. Η άσκηση μπορεί να γίνει προφορικά και γραπτά. Μπορούμε να δημιουργήσουμε φανταστικές υποθέσεις από γεγονότα της καθημερινότητας, από ταινίες ακόμα κι από αντικείμενα που υπάρχουν στο χώρο μας. Ας δούμε μερικά παραδείγματα:

·         Τι θα συνέβαινε αν δεν υπήρχαν σχολικά κτίρια και τα μαθήματα γίνονταν στη φύση;

·         Τι θα συνέβαινε αν οι μαθητές γίνονταν δάσκαλοι και οι δάσκαλοι μαθητές;

·         Τι θα συνέβαινε αν στα σπίτια μας δεν υπήρχαν έπιπλα;

·         Τι θα συνέβαινε αν ξαφνικά δεν υπήρχε το διαδίκτυο;

·         Τι θα συνέβαινε αν το σχολείο ξαφνικά βρισκόταν στη Σελήνη;

·         Τι θα συνέβαινε αν τα ζώα μιλούσαν;

·         Τι θα συνέβαινε αν το σχολείο ξαφνικά βρισκόταν στο 2050 στο μέλλον;

Ζωή Δαμοπούλου

Ειδική Παιδαγωγός(MA)

Πως φτιάχνουμε δικά μας κόμικς για ανάγνωση

Τα σκίτσα και τα κόμικς μπορούν να κάνουν την ανάγνωση διασκεδαστική και ευχάριστη για κάθε παιδί. Πλέον, μπορούμε να φτιάξουμε μόνοι μας τα δικά μας κόμικς με μια απλή εφαρμογή. Το Toondoo είναι μια εφαρμογή εύκολη στη χρήση και δεν απαιτεί εγκατάσταση κάποιου προγράμματος στον υπολογιστή. Μπαίνοντας στον ιστότοπο www.toondoo.com μπορείτε να δημιουργήσετε τη δική σας ιστορία και να κάνετε εξάσκηση σε ανάγνωση και παραγωγή γραπτού λόγου. Η μελέτη στο σπίτι θα πρέπει να είναι μια ευχάριστη διαδικασία και η τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει σημαντικά. Αφήστε τη φαντασία σας ελεύθερη και φτιάξτε διασκεδαστικές ασκήσεις για το παιδί!

Ζωή Δαμοπούλου

Ειδική Παιδαγωγός(MA)

Οργάνωση μελέτης στο σπίτι

Παρατηρείται συχνά, ότι η  μελέτη στο σπίτι προβληματίζει παιδιά και γονείς, ενώ πολλές φορές δημιουργούνται και εντάσεις. Η σωστή οργάνωση του χώρου και του χρόνου, είναι πολύ βοηθητική για όλους τους μαθητές και κυρίως για παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες. Στη συνέχεια, προτείνονται κάποια tips για την οργάνωση της μελέτης στο σπίτι.

•          Το παιδί με τη βοήθεια του γονέα, οργανώνει τον προσωπικό του χώρο. Το γραφείο πρέπει να αδειάσει από οτιδήποτε δεν χρειάζεται στη μελέτη.
•          Το παιδί έχει μπροστά του το σχολικό πρόγραμμα.
•          Βάζουμε αριστερά όλα τα βιβλία και τετράδια ταξινομημένα ανά μάθημα.
•          Ανοίγει το πρόχειρο τετράδιο όπου σημειώνει τις εργασίες για το σπίτι.
•          Όποιο βιβλίο δε χρειάζεται το κρατάει στην τσάντα.
•          Οργανώνουμε τα 5λεπτα διαλείμματα ανάμεσα σε κάθε μάθημα (πάντα σε συμφωνία με το παιδί).
•          Όταν τελειώνει κάθε μάθημα τα βιβλία μπαίνουν στην τσάντα.

 

Ζωή Δαμοπούλου

Ειδική Παιδαγωγός

Συμπτώματα δυσλεξίας κατά τη σχολική ζωή

•          Δυσκολία στην ανάγνωση απλών λέξεων.
•          Δυσκολίες στη φωνολογική ενημερότητα.
•          Δε συνδέει γράμματα με ήχους.
•          Κάνει επαναλαμβανόμενα λάθη στην ανάγνωση και την ορθογραφία λέξεων. Αλλάζει τη θέση των γραμμάτων ή παραλείπει κάποιο γράμμα.
•          Ο ρυθμός ανάγνωσης του είναι αργός για το ηλικιακό του επίπεδο.
•          Μπερδεύει τη σειρά των γραμμάτων.
•          Δεν είναι σε θέση να αποδώσει ένα κείμενο μικρής έκτασης με δικά του λόγια.
•          Τα γράμματα του είναι δυσανάγνωστα.
•          Δυσκολία παρουσιάζεται και στα μαθηματικά, ιδιαίτερα στην επίλυση προβλημάτων.

Σε περίπτωση που παρατηρήσετε κάποιες από αυτές τις δυσκολίες στην ανάγνωση και την γραφή του παιδιού, θα ήταν χρήσιμο να επισκεφτείτε έναν ειδικό που θα εκτιμήσει εάν υπάρχει κάποια δυσκολία που χρήζει άμεσης παρέμβασης.

Ζωή Δαμοπούλου

Ειδική Παιδαγωγός 

Ενδείξεις δυσλεξίας στην προσχολική ηλικία

• Η καθυστέρηση του λόγου, η δυσκολία στην προφορά λέξεων καθώς και το φτωχό λεξιλόγιο είναι ενδείξεις δυσλεξίας κατά την προσχολική ηλικία.
• Δυσκολεύεται να θυμηθεί τραγούδια, ποιήματα και στίχους ομοιοκατάληκτους.
• Παρουσιάζει δυσκολία στην εκμάθηση γραμμάτων και αριθμών.
• Σημαντική δυσκολία παρατηρείται στην ανάπτυξη της λεπτής κινητικότητας. Βλέπουμε δυσκολία στη λαβή του μολυβιού, στο άνοιγμα κουμπιών και σε άλλες καθημερινές κινήσεις.
• Δεν μπορεί να θυμηθεί τις ημέρες της εβδομάδας, τα χρώματα και τα σχήματα.
• Παρουσιάζεται δυσκολία στις έννοιες χώρου (μπροστά- πίσω, πάνω- κάτω).     

Σε περίπτωση που παρατηρήσετε δυσκολίες του παιδιού που σας  δημιουργούν προβληματισμό, θα ήταν χρήσιμο να επισκεφτείτε έναν ειδικό που θα εκτιμήσει εάν υπάρχει κάποια δυσκολία που χρήζει άμεσης παρέμβασης. Η πρώιμη παρέμβαση θεωρείται πάντα η αποτελεσματικότερη.

Ζωή Δαμοπούλου
Ειδική Παιδαγωγός

Τι είναι η δυσλεξία;

Το πρόβλημα του ορισμού της δυσλεξίας είναι στενά συνυφασμένο με τις ποικίλες εκφάνσεις της. Συχνά λέγεται ότι η δυσλεξία έχει πολλά «πρόσωπα». Με άλλα λόγια, οι δυσκολίες που σηματοδοτούν τη δυσλεξία διαφέρουν από άτομο σε άτομο. Ο βαθμός των δυσκολιών αυτών ποικίλει. Άλλα άτομα εκδηλώνουν τις δυσκολίες αυτές έντονα, άλλα σε μέτριο και άλλα σε πολύ μικρό βαθμό (Αναστασίου, 1998).

 Σε ότι αφορά το εννοιολογικό περιεχόμενο του όρου δυσλεξία πρέπει να τονιστεί ότι έχουν διατυπωθεί αρκετοί ορισμοί. Ένας τυπικός ορισμός που δίνεται από την Παγκόσμια Ομοσπονδία Νευρολογίας είναι ο εξής: «Δυσλεξία είναι μια διαταραχή που εκδηλώνεται με δυσκολία στην ανάγνωση και αργότερα μια αστάθεια στην ορθογραφημένη γραφή, ανεξάρτητα απ’ την σχολική εκπαίδευση, την επαρκή νοημοσύνη και την προσφερόμενη κοινωνικο - πολιτισμική ευκαιρία».

Το έλλειμμα ωρίμανσης που συχνά παρατηρείται, ελαχιστοποιείται όταν το παιδί μεγαλώνει και κυρίως όταν του προσφέρεται η κατάλληλη παρέμβαση σε πρώιμο στάδιο (Critchley & Critchley,1978).

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

·         Αναστασίου, Δ. (1998) Δυσλεξία: Θεωρία και έρευνα, όψεις πρακτικής.

Τομ. Ι Θεωρητικά, διαγνωστικά και ερευνητικά ζητήματα. Αθήνα:

Aτραπος

•           Critchley, M. & Critchley, E. (1978).Dyslexia Defined.London: Heinemann Medical Books

Ζωή Δαμοπούλου

Ειδική Παιδαγωγός

Φωνολογική ενημερότητα και ανάγνωση

Φωνολογική ενημερότητα είναι η ικανότητα του μαθητή να αναλύει λέξεις σε φωνήματα (ήχους) και να κάνει κατάτμηση - σύνθεση φωνημάτων. Τα παιδιά αναπτύσσουν την πρώτη δεξιότητα σε ηλικία 3 ετών με την προφορά ομοιοκατάληκτων λέξεων σε τραγούδια και ποιήματα. Πληθώρα ερευνών έδειξε ότι παιδιά που δεν έχουν κατακτήσει τη φωνολογική επίγνωση στο επίπεδο των φωνημάτων, είναι αναμενόμενο να εκδηλώσουν δυσκολίες στην εκμάθηση της ανάγνωσης και της γραφής (Πόρποδας,2002). Σύμφωνα με τον Goswami, όταν ένα παιδί είναι σε θέση να διακρίνει τα φωνήματα μιας λέξης, είναι πιο εύκολο να τη διαβάσει και να τη γράψει (2005).

Τρόποι εξάσκησης της φωνολογικής ενημερότητας

-          Ομοιοκατάληκτες λέξεις :

1)Φτιάχνουμε ομοιοκατάληκτα στιχάκια.

2)Ζητάμε απ’ το παιδί να βρει τις ομοιοκατάληκτες λέξεις από μια ιστορία/τραγούδι.

 π.χ. Μια αλεπού πονηρή

        Κάθεται και παρατηρεί

        Ένα κοτόπουλο να βρει!

-          Διακρίνω τις λέξεις μέσα στην πρόταση:

Γράφουμε μια πρόταση σε χαρτόνι και ζητάμε απ’ το παιδί να χωρίσει τις λέξεις και να τις κόψει με ψαλίδι.

Λέμε την πρόταση και χτυπάμε ένα παλαμάκι για κάθε λέξη.

-          Διάκριση θέσης συλλαβής:

Βάζουμε σε κουτάκια τις συλλαβές  και το παιδί βρίσκει και χρωματίζει τη συλλαβή που του ζητάμε.

-          Αφαίρεση συλλαβής:

Φτιάχνουμε ένα τρένο με βαγόνια (όσα είναι και οι συλλαβές), κάθε φορά αφαιρούμε ένα βαγόνι και ζητάμε απ’ το παιδί να πει τη λέξη χωρίς το βαγόνι που λείπει. Την άσκηση την κάνουμε αρχικά προφορικά και στη συνέχεια γραπτά.

-          Αναγνώριση κοινών φωνημάτων:

Ζητάμε απ’ το παιδί να βρει τον ίδιο ήχο σε διαφορετικές λέξεις

π.χ. παγωτό-πόλη-πέτρα (/p/)

-          Φωνημική σύνθεση:

Ζητάμε να βρει τη λέξη από φωνήματα

/m/, /e/, /l/, /i/  μέλι

-          Αντικατάσταση φωνημάτων:

Ζητάμε απ’ το παιδί να αντικαταστήσει κάποιο φώνημα της λέξης

π.χ. Στη λέξη πόδι βγάλε το /p/  και βάλε το /r/ , η λέξη που προκύπτει είναι ρόδι.

-          Απαλοιφή φωνήματος:

Ζητάμε απ’ το παιδί να βγάλει κάποιο φώνημα της λέξης

π.χ. Από τη λέξη τώρα βγάλε το /t/, η λέξη που προκύπτει είναι ώρα.

Σε περίπτωση που παρατηρήσετε δυσκολίες στην φωνολογική επίγνωση του παιδιού θα ήταν χρήσιμο να επισκεφτείτε έναν ειδικό που θα εκτιμήσει εάν υπάρχει κάποια δυσκολία που χρήζει άμεσης παρέμβασης.

Βιβλιογραφία:

·         Πόρποδας Κ.Δ. (2002) « Η ανάγνωση ». Πάτρα.

·         Goswami U & Ziegler J.C. (2005), Acquisition Development Dyslexia and Skilled Reading Languages: A Psycholinguistic Grain Size Theory. American Psychological Across.

Ζωή Δαμοπούλου

Ειδική Παιδαγωγός